Polislik mesleğine yeni başlayanların en fazla merak ettiği konulardan biri, belirli bir süre görev yapma zorunluluğunun bulunup bulunmadığı ve bu süre tamamlanmadan meslekten ayrılınması hâlinde devlete herhangi bir ödeme yapılıp yapılmayacağıdır. Özellikle POMEM mezunu olarak aday polis memurluğuna atanan kişiler bakımından “Polislikte mecburi hizmet kaç yıl?”, “6 yıl dolmadan istifa edersem tazminat öder miyim?” ve “Polislikten ayrılmak için kaç yıl çalışmak gerekir?” soruları sıklıkla gündeme gelmektedir.
Bu konuda yapılacak değerlendirmede öncelikle personelin hangi eğitim kurumundan mezun olarak Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına atandığının belirlenmesi gerekir. POMEM mezunları bakımından temel düzenleme 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun Ek 24. maddesinde yer almaktadır.
POMEM Mezunu Polis Memurunun Mecburi Hizmet Süresi Kaç Yıldır?
Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde eğitimlerini başarıyla tamamlayan kişiler, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına aday polis memuru olarak atanırlar. 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun Ek 24. maddesine göre bu şekilde atanan personel, atama tarihinden itibaren altı yıl süreyle başka kurumlara nakil yoluyla atanamaz. Emniyet Genel Müdürlüğünün personeline yönelik güncel bilgilendirmesinde de POMEM mezunları bakımından altı yıllık sürenin atama tarihinden itibaren hesaplandığı açıkça belirtilmektedir.
Dolayısıyla POMEM mezunu olarak yeni atanan bir polis memuru açısından esas alınması gereken süre 6 yıldır. Burada sürenin başlangıcı POMEM’e giriş veya mezuniyet tarihi değil, polis memurluğuna atama tarihidir.
Altı yıllık düzenleme yalnızca başka kuruma naklen geçiş bakımından önem taşımamaktadır. Aynı süre içerisinde belirli nedenlerle Emniyet Teşkilatıyla ilişiğin kesilmesi hâlinde, kişiye yapılan öğretim masraflarının tazminat olarak talep edilmesine ilişkin sonuçlar da ortaya çıkabilmektedir.
Polis Memuru 6 Yıl Dolmadan İstifa Ederse Tazminat Öder mi?
POMEM mezunu bir polis memurunun altı yıllık süre tamamlanmadan memuriyetten çekilmesi, yani istifa etmesi hâlinde öğretim masraflarına ilişkin bir tazminat yükümlülüğü doğabilir.
3201 sayılı Kanun’un Ek 24. maddesinde; altı yıllık süre içerisinde memuriyetten çekilen, çekilmiş sayılan, meslekten veya memuriyetten çıkarma cezası alan yahut asli memurluğa atanamayarak ilişiği kesilenlerin, mecburi hizmet süresinin kalan kısmı bakımından kendilerine yapılmış öğretim masraflarını tazminat olarak ödemekle yükümlü oldukları düzenlenmiştir.
Bu nedenle “Polis memuru istediği zaman istifa edebilir mi?” sorusu ile “Polis memuru istifa ettiğinde herhangi bir ödeme yapar mı?” sorusunun birbirinden ayrılması gerekir. İstifa, memuriyetten ayrılmanın hukuki yollarından biridir. Ancak kişinin istifa edebilmesi, mecburi hizmetten kaynaklanan mali yükümlülüklerin de kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.
POMEM mezunu polis memurunun altı yıllık süreyi tamamlamadan ayrılması hâlinde, kanunda belirtilen koşullar çerçevesinde öğretim giderlerinden kaynaklanan bir tazminat gündeme gelebilir.
Polislikten İstifa Edince Alınan Maaşlar Geri Ödenir mi?
Bu konuda en çok karşılaşılan yanlış anlaşılmalardan biri de polis memurunun görev yaptığı dönemde aldığı maaşların geri isteneceği düşüncesidir.
Mecburi hizmet tazminatı, memurun görev yaptığı süre boyunca aldığı normal maaş ve özlük haklarının geri verilmesi anlamına gelmez. Polis memuru çalıştığı dönemde kamu hizmetini yerine getirmiş ve bunun karşılığında maaşını almıştır. Kanuni düzenlemenin konusu maaşların iadesi değil, polislik eğitimi nedeniyle Devlet tarafından karşılanan öğretim masraflarıdır.
Dolayısıyla altı yıl dolmadan istifa eden bir POMEM mezunundan, sırf istifa ettiği gerekçesiyle görev yaptığı yıllar içerisinde kendisine ödenmiş bütün maaşların geri istenmesi şeklinde bir sonuç çıkarılamaz.
6 Yıllık Mecburi Hizmet Tamamlanırsa Tazminat Ödenir mi?
POMEM mezunu polis memurunun kanunda öngörülen altı yıllık mecburi hizmet süresini tamamlaması, öğretim giderlerinden kaynaklanan yükümlülük bakımından önemli bir sınırdır.
Altı yıllık süre tamamlandıktan sonra POMEM eğitiminden kaynaklanan mecburi hizmetin kalan bir bölümünden söz edilemeyeceğinden, yalnızca bu mecburi hizmet yükümlülüğüne dayanılarak öğretim masrafı tazminatı talep edilmesi kural olarak gündeme gelmez.
Bu nedenle polis memurunun temel amacı “POMEM eğitimi nedeniyle devlete tazminat ödemeden meslekten ayrılmak için ne kadar çalışmam gerekir?” sorusuna cevap bulmak ise, POMEM mezunları bakımından esas süre atama tarihinden itibaren 6 yıldır.
POMEM Mezunu Polis Memuru 6 Yıl Dolmadan Başka Kuruma Geçebilir mi?
POMEM mezunları açısından mecburi hizmetle bağlantılı bir diğer önemli konu kurumlar arası nakildir.
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun Ek 24. maddesi, POMEM mezunu olarak aday polis memurluğuna atananların atama tarihinden itibaren altı yıl boyunca başka bir kamu kurumuna nakil yoluyla atanamayacağını açıkça düzenlemektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü de kurumlar arası nakil taleplerini bu hüküm doğrultusunda değerlendirdiğini belirtmektedir.
Bu düzenleme Anayasa Mahkemesinin önüne de taşınmış; altı yıllık nakil sınırlamasının iptali istemi reddedilmiştir. Mahkeme, söz konusu düzenlemeyi Emniyet Teşkilatının personel ihtiyacının karşılanması ve kamu hizmetinin sürekliliği kapsamında değerlendirmiştir.
Dolayısıyla POMEM mezunu bir polis memurunun başka bir kamu kurumunda sınav kazanmış olması, tek başına altı yıllık nakil sınırlamasını ortadan kaldırmamaktadır.
PMYO ve PAEM Mezunlarında Mecburi Hizmet Var mı?
Mecburi hizmet konusu yalnızca POMEM mezunları açısından değerlendirilmemelidir. Polis Meslek Yüksekokulu ve Polis Amirleri Eğitimi Merkezi gibi farklı eğitim kaynaklarından Emniyet Teşkilatına katılan personel bakımından da özel düzenlemeler bulunmaktadır.
Emniyet Genel Müdürlüğünün personel mevzuatına ilişkin açıklamalarında, PAEM ve PMYO kapsamında ilk derece amirlik eğitimi alanlar ile lisansüstü veya ön lisans eğitimi yapanlar bakımından da altı yıllık mecburi hizmet yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelere yer verilmektedir.
Ancak kişinin hangi okuldan mezun olduğu, hangi tarihte eğitime başladığı, hangi mevzuata tabi olduğu ve ilişiğinin hangi nedenle kesildiği tazminat hesabını ve hukuki sonucu etkileyebileceğinden her durum kendi koşulları içerisinde değerlendirilmelidir.
Aday Polis Memurunun Mecburi Hizmeti Ne Zaman Başlar?
POMEM mezunu polis memurları açısından altı yıllık sürenin hesabında özellikle dikkat edilmesi gereken nokta, kanunda “atanma tarihinden itibaren” ifadesinin kullanılmış olmasıdır.
Bu nedenle altı yıllık sürenin POMEM eğitimine başlanılan tarihten itibaren değil, POMEM eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına aday polis memuru olarak atamanın gerçekleştirildiği tarihten itibaren değerlendirilmesi gerekir.
Örneğin bir kişinin POMEM eğitimini tamamladıktan sonra 1 Eylül 2026 tarihinde aday polis memuru olarak atandığı varsayılırsa, mecburi hizmet süresinin hesabında esas alınacak başlangıç tarihi kural olarak 1 Eylül 2026 olacaktır.
Polislikte Mecburi Hizmet ile Şark Görevi Aynı Şey mi?
Polislikte mecburi hizmet süresi ile halk arasında “şark görevi” olarak ifade edilen ikinci bölge hizmeti birbirine karıştırılmamalıdır.
POMEM mezunları bakımından söz konusu 6 yıllık mecburi hizmet, polislik eğitimi sonrasında Emniyet Teşkilatında geçirilmesi gereken süre ve kurumlar arası nakil sınırlamasıyla ilgilidir. Şark görevi ise personelin atama ve yer değiştirme sistemi içerisinde belirli bölgelerde görev yapmasına ilişkin farklı bir personel hukuku kurumudur.
Bu nedenle “6 yıllık mecburi hizmetimi tamamladım, artık şark görevim de tamamlanmış olur” şeklinde genel bir sonuç çıkarılamaz. Aynı şekilde şark hizmetinin tamamlanmış olması da tek başına POMEM’den kaynaklanan altı yıllık sürenin tamamlandığı anlamına gelmez.
Polis Memurunun Mecburi Hizmet Süresi Hakkında Sonuç
Yeni atanan bir polis memurunun devlete herhangi bir öğretim gideri tazminatı ödemeden meslekten ayrılabilmesi bakımından öncelikle hangi eğitim kaynağından Emniyet Teşkilatına katıldığı belirlenmelidir.
POMEM mezunu olarak aday polis memurluğuna atanan kişiler bakımından temel süre atama tarihinden itibaren 6 yıldır. Bu süre içerisinde memuriyetten çekilme, çekilmiş sayılma, meslekten veya memuriyetten çıkarılma ya da asli memurluğa atanamama nedeniyle ilişiğin kesilmesi hâlinde, mecburi hizmetin kalan kısmına bağlı olarak öğretim masraflarının tazmini gündeme gelebilir.
Buradaki tazminatın görev süresince alınan maaşların geri verilmesi anlamına gelmediği de özellikle belirtilmelidir. Hukuki yükümlülük, kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde eğitim ve öğretim giderleriyle bağlantılıdır.
Bu nedenle özellikle altı yıllık süre dolmadan istifa etmeyi veya başka bir kamu kurumuna geçmeyi düşünen polis memurlarının; atama tarihlerini, mezun oldukları polis eğitim kurumunu, kalan mecburi hizmet sürelerini ve kendileri hakkında uygulanacak mevzuatı birlikte değerlendirmeleri önem taşımaktadır.