Polis sendikaya üye olabilir mi sorusu, 7068 sayılı Kanun kapsamında görev yapan kolluk personeli açısından yalnızca sendika mevzuatını değil, doğrudan meslekten çıkarma cezasını ilgilendiren önemli bir disiplin hukuku konusudur. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun, kanuna aykırı sendika üyeliğinin yanında sendika ve derneklerin belirli toplantılarına görevli olmaksızın katılmayı, açık yer toplantısı veya gösteri yürüyüşüne resmî kıyafetli ya da silahlı olarak katılmayı ve üyesi olunan derneğin tüzük amacı dışındaki çalışmalarına katılmayı da meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlemiştir.
7068 sayılı Kanunun 8. maddesinin altıncı fıkrasının (t) bendine göre meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil şöyledir:
“Kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak, sendikaların veya üyesi bulunmadıkları derneklerin yapacakları bilimsel, kültürel ve teknik nitelik taşımayan açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine görevli olmaksızın katılmak, açık yer toplantı ve gösteri yürüyüşlerine resmi kıyafetli veya silahlı olarak katılmak ya da üyesi bulundukları derneklerin tüzüklerinde belirtilen amaçları dışındaki çalışmalarını veya bu nitelikteki toplantı ya da gösteri yürüyüşlerini düzenlemek veya bunlara katılmak.”
Bent oldukça uzun olmakla birlikte tek bir disiplin fiilini düzenlememektedir. Kanun hükmünün içerisinde birbirinden farklı maddi unsurlara sahip birden fazla seçimlik hareket bulunmaktadır. Bu nedenle hakkında disiplin soruşturması yürütülen personelin sadece “sendikal veya dernek faaliyetine katıldığı” şeklinde genel bir isnatla karşı karşıya bırakılması yeterli değildir. Personelin kanuna aykırı sendikaya mı üye olduğu, sendikanın toplantısına mı katıldığı, üyesi olmadığı bir derneğin belirli nitelikteki toplantısına mı iştirak ettiği, açık yer toplantısına resmî kıyafetli veya silahlı mı katıldığı ya da üyesi bulunduğu derneğin tüzük amacı dışındaki faaliyetine mi iştirak ettiği açık biçimde belirlenmelidir.
Bu ayrım özellikle meslekten çıkarma gibi ağır bir disiplin yaptırımı bakımından önemlidir. Çünkü personelin yalnızca belirli bir etkinliğin yapıldığı yerde bulunması ile etkinliğe bilinçli olarak katılması; görevlendirme nedeniyle toplantı alanında bulunması ile özel olarak toplantıya iştirak etmesi; bilimsel bir konferansı takip etmesi ile derneğin tüzük amacı dışındaki bir eylemine katılması aynı hukuki sonucu doğurmaz.
7068 Sayılı Kanun 8/6-t Maddesinin Cezası Nedir?
7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesinde düzenlenen fiillerin karşılığı meslekten çıkarma cezasıdır. Meslekten çıkarma cezası, personelin Emniyet, Jandarma veya Sahil Güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere mesleğiyle ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğurur.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında kanundaki bütün kavramların dar ve somut olayla bağlantılı şekilde değerlendirilmesi gerekir. “Sendikal faaliyet”, “dernek toplantısı”, “gösteri yürüyüşü”, “katılmak”, “görevli olmamak”, “resmî kıyafetli olmak”, “silahlı olmak” ve “dernek tüzüğündeki amaç” kavramlarının her biri disiplin fiilinin oluşup oluşmadığı bakımından ayrı önem taşır.
Özellikle hükmün ilk kısmındaki “kanuna aykırı olarak” ibaresi gözden kaçırılmamalıdır. Kanun her sendika üyeliğini doğrudan disiplin suçu olarak tanımlamamıştır. Sendikaya üye olmanın başka bir kanun tarafından yasaklanmış olması gerekir. Dolayısıyla önce personelin sendika üyeliğine hukuken izin verilip verilmediği belirlenmeli, ancak bundan sonra 7068 sayılı Kanun bakımından disiplin değerlendirmesine geçilmelidir.
7068 Sayılı Kanun 8/6-t Hangi Fiilleri Kapsar?
Bent içerisinde yer alan seçimlik hareketler daha anlaşılır biçimde şu şekilde ayrılabilir:
| Fiil | İncelenmesi Gereken Temel Unsur |
|---|---|
| Kanuna aykırı sendika üyeliği | Personelin sendikaya üye olması kanunen yasak mı? |
| Sendika toplantısına katılmak | Toplantının niteliği ve personelin görevli olup olmadığı |
| Üyesi olunmayan derneğin toplantısına katılmak | Toplantı bilimsel, kültürel veya teknik nitelikte mi? |
| Gösteri yürüyüşüne katılmak | Katılımın gerçekliği ve görev durumu |
| Açık yer toplantısına resmî kıyafetle katılmak | Resmî kıyafet ve fiilî katılım |
| Açık yer toplantısına silahlı katılmak | Silah taşıma ve etkinliğe katılma |
| Üyesi olunan derneğin amaç dışı faaliyetini düzenlemek | Faaliyet dernek tüzüğünde belirtilen amaç dışında mı? |
| Üyesi olunan derneğin amaç dışı faaliyetine katılmak | Faaliyetin niteliği ve personelin katılımı |
Bu seçimlik hareketlerin aynı olayda birlikte bulunması mümkündür. Ancak disiplin makamı personele hangi fiilin isnat edildiğini ve bu fiilin hangi delillerle sabit olduğunu açıklamalıdır.
Polis Sendikaya Üye Olabilir mi?
Polis sendikaya üye olabilir mi sorusunun cevabı personelin statüsüne göre verilmelidir. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 15. maddesinde Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupları sendika üyesi olamayacak ve sendika kuramayacak kamu görevlileri arasında sayılmıştır.
Dolayısıyla polis, komiser, başkomiser, emniyet amiri ve emniyet müdürü gibi Emniyet Hizmetleri Sınıfı içerisinde bulunan personel bakımından 4688 sayılı Kanundan kaynaklanan sendika üyeliği yasağı bulunmaktadır. Böyle bir personelin kanuna aykırı şekilde sendikaya üye olması halinde 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesi kapsamında meslekten çıkarma cezası gündeme gelebilir.
Ancak Emniyet Genel Müdürlüğünde çalışan herkes Emniyet Hizmetleri Sınıfında değildir. Kurum bünyesinde farklı hizmet sınıflarında görev yapan memurlar da bulunabilir. Dolayısıyla yalnızca “Emniyet Genel Müdürlüğünde çalışıyor” tespitinden hareketle sendika üyeliğinin kanuna aykırı olduğu sonucuna ulaşılması doğru değildir.
Emniyet Teşkilatında Çalışan Bütün Memurların Sendika Üyeliği Yasak mı?
Emniyet teşkilatında çalışan bütün kamu görevlileri bakımından mutlak bir sendika üyeliği yasağı bulunduğunu söylemek güncel mevzuat açısından doğru değildir.
4688 sayılı Kanunun 15. maddesinin eski halinde yalnızca Emniyet Hizmetleri Sınıfı değil, emniyet teşkilatındaki diğer hizmet sınıflarında çalışan personel de sendika yasağı kapsamında bulunmaktaydı. Ancak Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan norm denetiminde Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupları bakımından yasak Anayasa’ya aykırı bulunmamış; emniyet teşkilatındaki diğer hizmet sınıflarının tamamını sendika hakkından mahrum bırakan bölüm ise iptal edilmiştir.
Bu nedenle 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesindeki “kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak” ifadesi özellikle önemlidir. Personelin hangi hizmet sınıfında bulunduğu ve 4688 sayılı Kanuna göre sendikaya üye olmasının yasak olup olmadığı belirlenmeden disiplin cezası verilmemelidir.
Başka bir ifadeyle 7068 sayılı Kanuna tabi olmak tek başına sendika üyeliğinin yasak olduğu anlamına gelmemektedir. Personelin sendika üyeliğinin ayrıca kanuna aykırı olması gerekir.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Sendikaya Üye Olabilir mi?
4688 sayılı Kanunun yürürlükteki 15. maddesine göre Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli bu Kanuna göre kurulan sendikalara üye olamaz ve sendika kuramaz.
Bu nedenle Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensubunun kamu görevlileri sendikasına üyeliği, 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesindeki “kanuna aykırı sendika üyeliği” bakımından doğrudan önem taşır.
Ancak disiplin soruşturmasında üyeliğin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği de ortaya konulmalıdır. Personelin yalnızca sendika toplantısında görülmesi, sendikanın sosyal medya hesabını takip etmesi veya sendika yöneticisiyle görüşmesi tek başına hukuki anlamda sendika üyesi olduğunu göstermez.
Polis Sendika Kurabilir mi?
4688 sayılı Kanun yalnızca Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensuplarının sendikaya üye olmasını değil, sendika kurmasını da yasaklamaktadır.
Bu nedenle Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensubunun sendika kurucusu olarak faaliyette bulunması da sendika mevzuatı ve disiplin hukuku bakımından ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bununla birlikte sendikanın kuruluş aşamasının hukuki durumu, kişinin gerçekten kurucu olup olmadığı ve üyelik işlemlerinin hangi tarihte gerçekleştirildiği somut dosya üzerinden belirlenmelidir.
Anayasa Mahkemesi Polislerin Sendika Kurmasını Serbest Bıraktı mı?
Bu konuda zaman zaman yanlış bilgilerle karşılaşılmaktadır. Anayasa Mahkemesi 2014 yılında 4688 sayılı Kanunun sendika üyeliği yasağını incelemiş; Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupları bakımından yasağın iptali istemini reddetmiştir.
Buna karşılık emniyet teşkilatında çalışan ancak Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarının tamamının sendika hakkından mahrum bırakılması Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.
Dolayısıyla güncel hukuki durumda “Anayasa Mahkemesi bütün polis personelinin sendika üyeliğini serbest bıraktı” şeklindeki ifade doğru olmadığı gibi “Emniyet teşkilatında çalışan hiç kimse sendikaya üye olamaz” şeklindeki ifade de doğru değildir.
Personelin hizmet sınıfı esas alınmalıdır.
Jandarma Sendikaya Üye Olabilir mi?
4688 sayılı Kanunun 15. maddesinde Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan belirli personel grupları bakımından ayrıca sendika üyeliği yasağı bulunmaktadır.
Subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler bu Kanuna göre kurulan sendikalara üye olamaz ve sendika kuramaz.
Dolayısıyla bu statülerde görev yapan jandarma personelinin kanuna aykırı sendika üyeliği 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesi bakımından meslekten çıkarma yaptırımını gündeme getirebilir.
Jandarma Genel Komutanlığındaki Sivil Memurlar Sendikaya Üye Olabilir mi?
Jandarma Genel Komutanlığında çalışan bütün personelin yalnızca kurum adı nedeniyle 4688 sayılı Kanunun 15. maddesindeki aynı sendika yasağına tabi olduğu sonucuna ulaşılmamalıdır.
4688 sayılı Kanunun ilgili bendinde yasak kapsamındaki personel statüleri tek tek sayılmıştır. Bu nedenle Jandarma Genel Komutanlığında farklı hizmet sınıfında sivil memur olarak görev yapan kişinin durumu kendi statüsü, hizmet kolu ve 4688 sayılı Kanunun diğer hükümleri dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu husus 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesindeki “kanuna aykırı olarak” ifadesinin uygulamadaki önemini göstermektedir.
Kanuna Aykırı Sendika Üyeliği Ne Demektir?
Kanuna aykırı sendika üyeliği, personelin tabi olduğu mevzuat uyarınca sendikaya üye olması yasak olduğu halde sendika üyeliği kazanması veya sürdürmesi anlamına gelir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasının ilk aşamasında yalnızca sendika üyelik belgesi incelenmemelidir. Personelin hukuki statüsü de belirlenmelidir.
Örneğin Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensubu polis memuruyla Emniyet teşkilatında teknik veya başka hizmet sınıfında bulunan personelin sendika üyeliği bakımından aynı hukuki değerlendirme yapılmamalıdır.
Sendikaya Üyelik Başvurusu Yapmak ile Sendika Üyesi Olmak Aynı mıdır?
Sendika üyeliğinin ne zaman kazanıldığı ilgili sendika mevzuatına göre belirlenir. Yalnızca üyelik formu doldurmak ile hukuken üyeliğin kesinleşmesi aynı olmayabilir.
Dolayısıyla disiplin soruşturmasında kişinin üyelik başvurusunun hangi tarihte yapıldığı, sendika tarafından kabul edilip edilmediği, üyelik kayıtlarında yer alıp almadığı ve üyelikten daha sonra ayrılıp ayrılmadığı araştırılmalıdır.
Meslekten çıkarma gibi ağır bir yaptırım bakımından gerçek üyelik durumu kesin biçimde ortaya konulmalıdır.
Sendika Aidatı Kesilmesi Üyeliğin Delili midir?
Maaştan veya banka hesabından düzenli sendika aidatı kesilmesi sendika üyeliği bakımından önemli bir delil olabilir. Ancak tek başına her olayda yeterli olup olmadığı diğer üyelik kayıtlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Personelin sendika üyelik formu, sendika kayıtları, üyelik tarihi ve aidat hareketleri birlikte incelenebilir.
Sendika Üyeliğinden Ayrılmak Disiplin Sorumluluğunu Ortadan Kaldırır mı?
Kanuna aykırı şekilde üyelik kazanıldıktan sonra üyelikten ayrılmak, geçmişte gerçekleşmiş disiplin fiilini kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir.
Bununla birlikte üyeliğin ne kadar sürdüğü, kişinin üyelik konusunda hukuki yanılgıya düşüp düşmediği, üyeliği öğrendiği anda sonlandırıp sonlandırmadığı ve olayın diğer özellikleri 7068 sayılı Kanunun genel hükümleri kapsamında değerlendirmeye konu olabilir.
Sendika Toplantısına Katılmak Meslekten Çıkarma Sebebi midir?
7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesi yalnızca sendika üyeliğini değil, sendikaların belirli toplantılarına katılmayı da düzenlemektedir.
Ancak toplantıya katılma yönünden toplantının niteliği, personelin görevli olup olmadığı ve katılımın gerçek olup olmadığı belirlenmelidir.
Personelin sendika toplantısının yapıldığı binada bulunması ile toplantıya iştirak etmesi aynı değildir. Aynı şekilde güvenlik görevi nedeniyle sendikanın toplantı yaptığı yerde bulunan polis veya jandarma personeli toplantıya “katılmış” sayılmaz.
Sendikanın Bilimsel veya Kültürel Toplantısına Katılmak Yasak mıdır?
Kanun metninde “bilimsel, kültürel ve teknik nitelik taşımayan” toplantılar özellikle belirtilmiştir. Bu ifade, toplantının niteliğinin disiplin değerlendirmesinde önem taşıdığını göstermektedir.
Örneğin sendika tarafından herkese açık şekilde düzenlenen ve herhangi bir sendikal eylem veya propaganda içermeyen bilimsel konferans, teknik eğitim veya kültürel etkinlik ile sendikanın eylem toplantısı aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Ancak açık yer toplantısına resmî kıyafetli veya silahlı katılım gibi bendin diğer seçimlik hareketlerinin bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Bilimsel Toplantı Ne Demektir?
Bilimsel toplantı kavramı yalnızca etkinliğin adına bakılarak belirlenmemelidir. Etkinliğin gerçek içeriğinin bilimsel bilgi paylaşımı, akademik tartışma, mesleki araştırma veya benzeri amaç taşıması gerekir.
Bir toplantıya “panel”, “konferans” veya “sempozyum” adı verilmesi tek başına onun bilimsel nitelikte olduğunu kesin olarak göstermez.
Konuşmacılar, toplantı programı, sunumların içeriği ve etkinliğin gerçek amacı birlikte değerlendirilmelidir.
Kültürel Toplantı Ne Demektir?
Kültür, sanat, tarih, edebiyat, müzik veya benzeri konularda düzenlenen etkinlikler somut özelliklerine göre kültürel nitelik taşıyabilir.
Ancak kültürel etkinlik adı altında esasen siyasi veya örgütsel faaliyet yürütülmesi halinde yalnızca etkinliğin adı belirleyici değildir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında gerçek içerik araştırılmalıdır.
Teknik Nitelikte Toplantı Ne Demektir?
Teknik toplantı, belirli bir mesleki veya uzmanlık alanında bilgi aktarımı, eğitim veya uygulamaya yönelik etkinlikleri ifade edebilir.
Örneğin teknoloji, iş güvenliği, iletişim sistemleri, afet yönetimi veya mesleki teknik konular hakkında düzenlenen eğitimler bu kapsamda değerlendirilebilir.
Etkinliğin düzenleyicisinin sendika veya dernek olması toplantının teknik niteliğini tek başına ortadan kaldırmaz.
Üyesi Olunmayan Derneğin Toplantısına Katılmak
7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesinde özellikle “üyesi bulunmadıkları derneklerin” toplantılarından söz edilmektedir. Bu nedenle personelin toplantıyı düzenleyen derneğin üyesi olup olmadığı önemlidir.
Personel derneğin üyesi değilse ve toplantı bilimsel, kültürel veya teknik nitelik taşımıyorsa, görevli olmaksızın bu toplantıya katılması bent kapsamında meslekten çıkarma cezasını gündeme getirebilir.
Burada toplantının dernek tarafından düzenlenmesi, toplantının niteliği ve personelin gerçekten katılması birlikte kanıtlanmalıdır.
Bir Derneğin Paneline Katılan Polis Meslekten Çıkarılır mı?
Panel sözcüğü tek başına etkinliğin hukuki niteliğini belirlemez. Panel gerçekten bilimsel, kültürel veya teknik içerikte olabilir. Bunun yanında esas amacı farklı olan bir etkinliğe de panel adı verilmiş olabilir.
Bu nedenle konuşmacılar, konuşma başlıkları, afişler, etkinliğin düzenleyicisi ve toplantının gerçek içeriği incelenmelidir.
Danıştay uygulamasında da bu ayrımın önemli olduğu görülmektedir. Bir polis memurunun üyesi olmadığı bir derneğin düzenlediği “Anayasa” konulu panele görevli olmadığı sırada katılmasına ilişkin uyuşmazlıkta, etkinliğin gerçek niteliği ve toplantıda yapılan konuşmalar yargısal değerlendirmeye konu edilmiştir.
Dolayısıyla yalnızca “panele katıldı” tespitinden doğrudan meslekten çıkarma sonucuna ulaşılması yerine panelin kanunda belirtilen istisna kapsamında bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Toplantı Başlangıçta Bilimsel Olup Sonradan Farklı Bir Niteliğe Dönüşürse Ne Olur?
Bu durum disiplin hukukunda özellikle dikkatli değerlendirilmelidir. Personel başlangıçta bilimsel veya kültürel nitelikte olduğunu düşündüğü bir toplantıya katılmış olabilir; ancak etkinlik sırasında toplantının farklı bir amaca dönüştüğünü fark etmiş olabilir.
Bu durumda personelin toplantının değişen niteliğini ne zaman fark ettiği, daha sonra ne yaptığı ve etkinliğe bilinçli biçimde katılmaya devam edip etmediği önem kazanabilir.
Personelin toplantının gerçek niteliğinden habersiz olması ile içerik açık biçimde ortaya çıktıktan sonra bilinçli şekilde katılımını devam ettirmesi aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Toplantının Yasal Olması Disiplin Cezasını Engeller mi?
Bir toplantının 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu veya başka mevzuat bakımından hukuka uygun şekilde düzenlenmesi, 7068 sayılı Kanun kapsamındaki kolluk personelinin bu toplantıya mutlaka katılabileceği anlamına gelmez.
Genel vatandaş bakımından tamamen yasal olan bir toplantıya katılım, kolluk personelinin özel disiplin statüsü nedeniyle ayrıca sınırlandırılmış olabilir.
Dolayısıyla “toplantı yasaldı” savunması tek başına 8/6-t yönünden yeterli olmayabilir. Ancak toplantının yasallığı, bilimsel veya kültürel niteliği ve personelin oradaki amacı yine de disiplin değerlendirmesinde önem taşır.
Görevli Polis Dernek veya Sendika Toplantısında Bulunabilir mi?
Kanunda ilgili seçimlik hareket bakımından “görevli olmaksızın” ifadesi kullanılmıştır. Dolayısıyla personelin toplantı veya gösteride kolluk görevlendirmesi nedeniyle bulunması ile etkinliğe özel olarak katılması birbirinden ayrılmalıdır.
Örneğin miting alanında güvenlik tedbiri alan polis memuru, sendika toplantısının girişinde güvenlik görevi yapan personel veya gösteri yürüyüşünde trafik düzenini sağlayan jandarma personeli sırf etkinlik alanında görüntülendiği için toplantıya katılmış sayılamaz.
Görev emri, nöbet listesi, telsiz kayıtları ve amir talimatları bu konuda önemli delillerdir.
Görevli Olmaksızın Katılmak Ne Demektir?
Görevli olmaksızın katılmak, personelin kurum tarafından kendisine verilen kolluk görevi dışında, kişisel iradesiyle etkinliğe iştirak etmesini ifade eder.
Personelin izinli, istirahatli veya mesai dışında bulunması bu değerlendirmeyi güçlendirebilir ancak tek başına katılımı kanıtlamaz.
Etkinliğin yapıldığı yerde bulunmak ile etkinliğe katılmak arasındaki fark somut davranışlarla belirlenmelidir.
Toplantının Yapıldığı Yerden Geçmek Katılmak Sayılır mı?
Toplantı alanının yakınından geçmek veya kısa süreli olarak orada bulunmak tek başına etkinliğe katılım anlamına gelmez.
Özellikle açık alan toplantıları şehir merkezlerinde veya kamusal alanlarda yapılabileceğinden personelin tesadüfen alanda bulunması mümkündür.
Kamera görüntüleri varsa personelin etkinlikte ne kadar süre kaldığı, kalabalıkla birlikte hareket edip etmediği ve toplantı faaliyetlerine iştirak edip etmediği değerlendirilmelidir.
Dernek Toplantısında Dinleyici Olarak Bulunmak Katılmak Sayılır mı?
Kanunun “katılmak” ifadesi yalnızca konuşmacı veya organizatör olmayı gerektirmez. Bilinçli biçimde toplantıya giderek dinleyici olarak etkinliği takip etmek de somut olayın özelliklerine göre katılım olarak değerlendirilebilir.
Bu nedenle “konuşma yapmadım” veya “sadece dinledim” açıklaması her durumda fiili ortadan kaldırmaz.
Ancak toplantının bilimsel, kültürel veya teknik nitelikte olup olmadığı ayrıca belirlenmelidir.
Polis Derneğe Üye Olabilir mi?
7068 sayılı Kanunda bu konu yalnızca 8/6-t maddesinde düzenlenmemiştir. Aynı maddenin 6. fıkrasının (ff) bendinde “Dernek kurmak ya da spor dernekleri dışındaki derneklere üye olmak” ayrıca meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
Bu nedenle polis ve diğer 7068 kapsamındaki personelin dernek üyeliği değerlendirilirken 8/6-t maddesi tek başına ele alınmamalıdır.
Bir derneğe üyelik hukuken ayrıca 8/6-ff kapsamında meslekten çıkarma sonucunu doğurabilecek nitelikte olabilir. Spor dernekleri bakımından ise Kanun açık bir istisna öngörmüştür.
Spor Derneğine Üye Olan Polis Dernek Faaliyetlerine Katılabilir mi?
7068 sayılı Kanun spor derneklerine üyeliği 8/6-ff kapsamındaki üyelik yasağının dışında bırakmaktadır. Ancak bu durum spor derneği adı altında yapılan her faaliyetin sınırsız şekilde disiplin hukuku dışında olduğu anlamına gelmez.
8/6-t maddesi, üyesi olunan derneklerin tüzüklerinde belirtilen amaçların dışındaki çalışmalarına katılmayı ayrıca düzenlemektedir.
Örneğin spor amacıyla kurulmuş bir derneğin tüzüğünde hiçbir karşılığı bulunmayan farklı nitelikte bir eylem veya toplantı düzenlenirse, personelin bu faaliyete katılımı ayrıca değerlendirilebilir.
Bu nedenle izin verilen dernek üyeliği ile derneğin amaç dışı faaliyetlerine katılmak birbirinden ayrılmalıdır.
Üyesi Olunan Derneğin Tüzük Dışı Faaliyeti Ne Demektir?
Dernekler kuruluş amaçlarını ve faaliyet alanlarını tüzüklerinde belirlerler. 7068 sayılı Kanun personelin üyesi bulunduğu derneğin tüzüğündeki amaçların dışına çıkan çalışmaları düzenlemesini veya bunlara katılmasını meslekten çıkarma yaptırımına bağlamaktadır.
Bu nedenle dernek tüzüğünün soruşturma dosyasına getirtilmesi önemlidir.
Örneğin spor faaliyetleri amacıyla kurulmuş bir derneğin düzenlediği spor organizasyonu ile tüzüğünde hiçbir dayanağı olmayan farklı amaçtaki bir eylem aynı değildir.
Disiplin makamının yalnızca “dernek etkinliğine katıldı” demesi yeterli olmamalı; faaliyetin neden tüzük dışı olduğu gösterilmelidir.
Dernek Tüzüğü İncelenmeden Ceza Verilebilir mi?
İsnat üyesi olunan derneğin tüzükte belirtilen amaçları dışındaki faaliyetlerine katılmak ise dernek tüzüğü uyuşmazlığın temel belgelerinden biridir.
Hangi amaçların tüzükte yer aldığı belirlenmeden bir faaliyetin amaç dışı olduğu sağlıklı biçimde ortaya konulamaz.
Dolayısıyla disiplin soruşturmasında derneğin olay tarihindeki tüzüğünün dosyaya alınması ve faaliyetin bu tüzükle karşılaştırılması gerekir.
Derneğin Tüzüğünde Geniş Bir Amaç Bulunması Durumu Değiştirir mi?
Tüzükte sosyal, sportif, kültürel veya mesleki faaliyetler geniş biçimde sayılmış olabilir. Bu durumda disiplin makamının toplantının bu amaçlarla bağlantısını değerlendirmesi gerekir.
Tüzük hükmünün yalnızca adının okunması değil, etkinliğin gerçek içeriğiyle ilişkilendirilmesi önemlidir.
Açık Yer Toplantısına Resmi Kıyafetle Katılmak
7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesi açık yer toplantı ve gösteri yürüyüşlerine resmî kıyafetli olarak katılmayı ayrıca düzenlemektedir.
Bu seçimlik hareket bakımından üniformanın toplum önünde kolluk otoritesini temsil etmesi önem taşır. Personelin resmî kıyafetle özel bir etkinliğe iştirak etmesi, dışarıdan bakıldığında kurumun etkinliği desteklediği veya kolluk gücünün belirli faaliyetin parçası olduğu algısına yol açabilir.
Bununla birlikte güvenlik görevi nedeniyle üniformayla alanda bulunan personelin toplantıya katılan kişi ile aynı konumda değerlendirilmemesi gerekir.
Açık Yer Toplantısına Silahlı Katılmak
Kanun, açık yer toplantısı veya gösteri yürüyüşüne silahlı olarak katılmayı da ayrıca meslekten çıkarma sebebi saymaktadır.
Burada silahın hizmet silahı veya başka bir silah olması, olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir. Özellikle kolluk personelinin hizmet silahıyla özel olarak gösteri veya toplantıya katılması disiplin normunun uygulama alanına girebilir.
Ancak görevli kolluk personelinin görev silahıyla toplantı alanında bulunması farklıdır. Bu durumda kişi toplantıya özel olarak katılmamakta, kolluk hizmeti yürütmektedir.
Sivil Kıyafetli Ancak Silahlı Polis Gösteriye Katılırsa Ne Olur?
Kanun “resmî kıyafetli veya silahlı” ifadesini kullandığından, personelin sivil kıyafetli olması tek başına bu seçimlik hareketi ortadan kaldırmayabilir.
Sivil kıyafetli olmakla birlikte silahlı biçimde açık yer toplantısı veya gösteri yürüyüşüne özel olarak katılan personel de hükmün kapsamına girebilir.
Buradaki temel mesele personelin gerçekten toplantıya katılıp katılmadığı ve silah taşıyıp taşımadığıdır.
Resmi Kıyafetli Ancak Silahsız Katılımda Ceza Gündeme Gelir mi?
Kanun alternatif şekilde “resmî kıyafetli veya silahlı” ifadesini kullanmaktadır. Dolayısıyla her iki unsurun birlikte bulunması şart değildir.
Personel silahsız olmakla birlikte resmî kıyafetli biçimde açık yer toplantısı veya gösteri yürüyüşüne özel olarak iştirak etmişse hüküm gündeme gelebilir.
Gösteri Yürüyüşüne Katılmak İçin Slogan Atmak Şart mıdır?
Gösteri yürüyüşüne katılmanın oluşması için mutlaka slogan atılması, pankart taşınması veya konuşma yapılması gerektiğine ilişkin bir şart bulunmamaktadır.
Personelin yürüyüş grubuyla birlikte bilinçli biçimde hareket etmesi fiilî katılım göstergesi olabilir.
Buna karşılık sadece grubun bulunduğu caddeden geçmek veya güvenlik amacıyla yürüyüşü takip etmek katılımla aynı değildir.
Pankart Taşımak Katılımın Delili Olabilir mi?
Etkinliğin pankartını taşıyan, sloganlara eşlik eden veya organizasyon içerisinde aktif rol üstlenen personelin katılımı bakımından güçlü bir maddi olgu ortaya çıkabilir.
Ancak görüntülerin tarihi, kişiye aidiyeti ve etkinliğin niteliği belirlenmelidir.
Gösteri Yürüyüşünün Yasal Olması Personeli Korur mu?
Gösterinin yasal olması ile kolluk personelinin özel disiplin statüsü birbirinden farklı konulardır. Toplantı genel hukuk bakımından tamamen yasal olsa dahi 7068 sayılı Kanun belirli personel davranışlarını ayrıca yasaklamış olabilir.
Örneğin yasal bir açık yer toplantısına resmî kıyafetle özel olarak katılmak, toplantının hukuka uygun olması nedeniyle otomatik olarak 8/6-t kapsamından çıkmaz.
Dernek Toplantısında Silahlı Bulunmak Ne Sonuç Doğurur?
Somut olayda toplantının açık mı kapalı mı olduğu, personelin görevi ve Kanunun hangi seçimlik hareketinin uygulanacağı değerlendirilmelidir.
Özellikle açık yer toplantıları bakımından Kanun silahlı katılımı açık biçimde düzenlemiştir.
Görev silahını taşıyan ancak toplantıda kolluk görevi yapmakta olan personel ile özel olarak toplantıya katılan personel birbirinden ayrılmalıdır.
Polis Basın Açıklamasına Katılabilir mi?
Basın açıklamasının kim tarafından düzenlendiği, açık yer toplantısı niteliği taşıyıp taşımadığı, personelin düzenleyen kuruluşla ilişkisi ve etkinliğe hangi sıfatla katıldığı belirlenmelidir.
Bir derneğin veya sendikanın basın açıklamasına görevli olmaksızın iştirak edilmesi somut olayın özelliklerine göre 8/6-t kapsamında değerlendirilebilir.
Bununla birlikte yalnızca açıklamanın yapıldığı alanda bulunmak ile organizasyonun parçası olmak aynı değildir.
Sendika Tarafından Düzenlenen Basın Açıklamasına Katılmak
Sendika tarafından gerçekleştirilen basın açıklaması veya toplu eylem bilimsel, kültürel veya teknik toplantıdan farklı nitelikte olabilir. Bu durumda personelin görevli olup olmadığı ve fiilî katılımı özellikle önem kazanır.
Hakkında disiplin soruşturması yürütülen personelin etkinliği yalnızca izlemesi ile sendika grubuyla birlikte hareket etmesi, slogan atması veya açıklamanın organizasyonunda görev alması aynı değildir.
Sosyal Medyada Sendikayı Desteklemek Sendikaya Üye Olmak Sayılır mı?
Bir sendikanın sosyal medya paylaşımını beğenmek, hesabını takip etmek veya belirli açıklamasına destek vermek hukuki anlamda sendika üyeliği değildir.
Dolayısıyla bu davranışlardan hareketle doğrudan “kanuna aykırı sendika üyeliği” sonucuna ulaşılamaz.
Bununla birlikte paylaşımın içeriğine ve diğer davranışlara göre başka disiplin hükümlerinin gündeme gelip gelmediği ayrıca değerlendirilir.
Sendika Yöneticisiyle Görüşmek Disiplin Suçu mudur?
Sırf bir sendika yöneticisiyle görüşülmesi sendika üyeliği veya yasak toplantıya katılım anlamına gelmez.
Görüşmenin amacı ve bağlamı önemlidir. Mesleki sorun hakkında bilgi almak, hukuki konuda görüşmek veya kişisel tanışıklık nedeniyle bir araya gelmek mümkün olabilir.
Disiplin cezası somut olarak kanunda tanımlanan fiile dayanmalıdır.
Sendika Toplantısına İnternetten Katılmak
7068 sayılı Kanun açık veya kapalı yer toplantılarından söz etmektedir. Günümüzde çevrim içi toplantıların yaygınlaşması nedeniyle internet üzerinden yapılan toplantıların kanundaki fiziksel toplantı kavramıyla hangi ölçüde örtüştüğü ayrı bir tipiklik tartışması doğurabilir.
Meslekten çıkarma gibi ağır yaptırımlarda kanun hükmünün kıyas yoluyla genişletilmemesi önemlidir. Çevrim içi toplantının niteliği, personelin faaliyeti ve başka disiplin hükümlerinin uygulanabilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Zoom veya Canlı Yayından Bir Toplantıyı İzlemek Katılım Sayılır mı?
Sadece herkese açık bir canlı yayını izlemek ile kapalı çevrim içi toplantının aktif katılımcısı olmak aynı değildir.
Kanun hükmü fiziksel açık veya kapalı yer toplantısı kavramı üzerine kurulmuştur. Bu nedenle dijital katılım konusunda tipiklik yönünden özellikle dikkatli değerlendirme yapılmalıdır.
Sendika Genel Kuruluna Katılmak Disiplin Cezası Doğurur mu?
Genel kurul toplantısı sendikanın örgütsel faaliyetlerinden biridir. Personelin sendika üyeliğinin kanunen yasak olduğu statülerde genel kurul katılımı önemli disiplin sorunları doğurabilir.
Bununla birlikte geçmiş Danıştay kararlarında, 7068 sayılı Kanundan önce yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü döneminde polis sendikası olarak kurulan yapıların hukuki statüsü ve toplantıya üye sıfatıyla katılım nedeniyle verilen disiplin cezaları hakkında çeşitli uyuşmazlıklar yaşanmıştır.
Günümüzde ise 7068 sayılı Kanun hükmünde doğrudan “kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak” seçimlik hareketinin bulunması nedeniyle değerlendirme güncel kanun metni üzerinden yapılmalıdır.
Eski Polis Sendikası Kararları Bugün Aynen Uygulanabilir mi?
7068 sayılı Kanun öncesindeki birçok Danıştay kararı Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün benzer hükümlerine ilişkindir. Bu kararlar kavramların yorumlanmasında yararlı olabilir ancak güncel 7068 sayılı Kanunun lafzı ile eski Tüzük birebir aynı değildir.
Özellikle 7068 sayılı Kanunda “kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak” davranışının açık biçimde maddeye eklenmiş olması güncel uyuşmazlıklarda ayrıca dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle eski kararlar güncel kanun metninden bağımsız biçimde uygulanmamalıdır.
Polis Spor Derneği Kurabilir mi?
7068 sayılı Kanunun 8/6-ff maddesinin lafzı “dernek kurmak” fiilini ayrıca meslekten çıkarma sebebi saymakta; spor dernekleri istisnasını ise üyelik bakımından ifade etmektedir. Bu nedenle dernek kuruculuğu ile mevcut spor derneğine üye olmak aynı değildir.
Somut olayda personelin kurucu sıfatı ve derneğin hukuki niteliği güncel mevzuat üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.
Polis Spor Derneğine Üye Olabilir mi?
7068 sayılı Kanunun 8/6-ff maddesinde “spor dernekleri dışındaki derneklere üye olmak” meslekten çıkarma fiili olarak düzenlendiğinden spor dernekleri üyelik yasağının açık istisnasını oluşturmaktadır.
Ancak bu üyelik personelin derneğin her türlü faaliyetine sınırsız biçimde katılabileceği anlamına gelmez. Derneğin tüzük amacı dışındaki çalışmalarına katılmak 8/6-t kapsamında ayrıca disiplin sorumluluğu doğurabilir.
Polis Meslek Derneğine Üye Olabilir mi?
7068 sayılı Kanunun 8/6-ff hükmü spor dernekleri dışındaki derneklere üyeliği meslekten çıkarma sebebi olarak düzenlediğinden, derneğin yalnızca mesleki amaç taşıması üyeliği kendiliğinden serbest hale getirmez.
Dernek üyeliği konusunda kuruluşun adından ziyade 7068 sayılı Kanundaki açık düzenleme dikkate alınmalıdır.
Bir Dernek Etkinliğine Davet Edilmek Katılımı Hukuka Uygun Hale Getirir mi?
Etkinliği düzenleyen dernek tarafından davet edilmiş olmak tek başına 7068 sayılı Kanundaki yasağı ortadan kaldırmaz.
Personelin daveti hangi nedenle aldığı, toplantının bilimsel, kültürel veya teknik nitelikte olup olmadığı ve görevli olarak mı yoksa özel olarak mı katıldığı değerlendirilmelidir.
Konuşmacı Olarak Bilimsel Konferansa Katılmak
Üyesi olunmayan derneğin gerçekten bilimsel, kültürel veya teknik nitelikteki toplantısı kanun hükmündeki yasak alanın dışında kalabilir. Ancak etkinliğin gerçek niteliği esas alınır.
Personelin kurum adına görevlendirilmiş olması varsa ayrıca önemli bir unsurdur.
Görev sırasında edinilen gizli veya hizmete özel bilgilerin açıklanması ise bu bentten bağımsız olarak başka disiplin hükümlerini gündeme getirebilir.
Dernek Tarafından Düzenlenen Mesleki Eğitim Toplantısına Katılmak
Gerçek anlamda teknik veya mesleki eğitim niteliğindeki toplantı, 8/6-t maddesindeki “bilimsel, kültürel ve teknik nitelik taşımayan” toplantı kavramından ayrılabilir.
Bu nedenle eğitimin programı ve içeriği incelenmelidir.
Ancak açık yer toplantısına resmî kıyafetli veya silahlı özel katılım gibi başka seçimlik hareketler ayrıca değerlendirilir.
Polis Cenaze veya Düğünde Dernek Üyeleriyle Birlikte Görülürse Ne Olur?
Sosyal veya ailevi etkinlik ile dernek faaliyeti aynı değildir. Bir dernek üyesinin düğün veya cenazesine katılmak, olay gerçekten derneğin faaliyet toplantısı niteliğinde değilse sırf katılımcıların dernek üyeleri olması nedeniyle 8/6-t kapsamına sokulmamalıdır.
Disiplin hukukunda toplantının gerçek amacı önemlidir.
Dernek Lokaline Gitmek Toplantıya Katılmak Sayılır mı?
Dernek lokalinde bulunmak ile dernek tarafından düzenlenen yasak nitelikte bir toplantıya katılmak aynı değildir.
Personelin neden orada bulunduğu, etkinlik yapılıp yapılmadığı ve etkinliğe iştirak edip etmediği belirlenmelidir.
Sırf bir mekânın derneğe ait olması fiilin bütün unsurlarını ortaya koymaz.
Sendika veya Dernek Etkinliğine Katılım Nasıl İspatlanır?
Kamera görüntüleri, fotoğraflar, katılımcı listeleri, etkinlik kayıtları, sosyal medya paylaşımları, tanık anlatımları, personelin kendi beyanı, görev kayıtları ve gerektiğinde dijital veriler kullanılabilir.
Ancak her delilin gösterdiği husus farklıdır. Fotoğraf personelin belirli yerde bulunduğunu gösterebilir fakat hangi amaçla bulunduğunu her zaman ortaya koymayabilir.
Meslekten çıkarma gibi ağır bir cezada kişinin yalnızca etkinlik alanında görüldüğünün değil, disiplin maddesindeki anlamıyla etkinliğe katıldığının ortaya konulması gerekir.
Tek Fotoğraf Meslekten Çıkarma İçin Yeterli midir?
Tek bir fotoğraf güçlü bir delil olabilir ancak bağlamı önemlidir. Personel görevli olabilir, toplantı başlamadan önce orada bulunmuş olabilir veya başka nedenle mekâna gelmiş olabilir.
Fotoğrafın çekildiği zaman, etkinliğin programı ve personelin davranışları diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir.
Kamera Görüntüsünde Toplantıda Oturmak Yeterli midir?
Personelin toplantının başından sonuna kadar salonda dinleyici olarak bulunduğu açıkça görülüyorsa fiilî katılım yönünden önemli bir delil ortaya çıkar.
Ancak bundan sonra toplantının bilimsel, kültürel veya teknik nitelikte olup olmadığı ve personelin düzenleyen derneğin üyesi olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.
Katılımın ispatlanması tek başına bütün kanuni unsurların oluştuğu anlamına gelmez.
Tanık Beyanı Yeterli Olur mu?
Tanık beyanı disiplin soruşturmasında kullanılabilir. Ancak “toplantıya katıldı” şeklindeki genel ifade yerine tanığın personeli ne zaman, nerede ve hangi davranış içerisinde gördüğünü anlatması önemlidir.
Tanık ifadelerinin kamera veya etkinlik kayıtlarıyla desteklenmesi ispatı güçlendirebilir.
Sosyal Medyada Etkinlik Fotoğrafı Paylaşmak Katılımın Delili midir?
Personelin kendisinin toplantıdan fotoğraf paylaşması katılımın önemli bir göstergesi olabilir. Ancak paylaşım tarihi ve görüntünün gerçekten ilgili etkinliğe ait olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Başkasının fotoğrafını yeniden paylaşmak ile kendisinin etkinlikte bulunduğunu gösteren görüntü aynı değildir.
Polis Toplantıya Katılmadığını Söylüyorsa Ne Araştırılmalıdır?
Bu durumda kamera kayıtları, katılımcı listesi, tanıklar, telefon konum kayıtlarının hukuka uygun biçimde elde edilen kısmı ve diğer somut deliller değerlendirilebilir.
Personelin yalnızca toplantı salonuna yakın yerde bulunması etkinliğe katıldığını kesin olarak göstermeyebilir.
İdarenin fiili varsayımla değil, yeterli maddi delille ortaya koyması gerekir.
Toplantının Niteliğini Kim İspatlamalıdır?
Meslekten çıkarma cezasına esas alınan fiilin unsurlarının gerçekleştiğini ortaya koymak disiplin soruşturmasının görevidir. Eğer isnat üyesi olunmayan derneğin bilimsel, kültürel veya teknik nitelik taşımayan toplantısına katılmak ise toplantının bu özellikte olmadığının dosyadaki delillerle gösterilmesi gerekir.
Etkinlik programı, konuşmalar, afişler, video kayıtları ve düzenleyici derneğin açıklamaları bu değerlendirmede kullanılabilir.
Yalnızca toplantının adından hareket edilmemelidir.
Polis Toplantının Yasak Olduğunu Bilmediğini Söylerse Ne Olur?
Burada toplantının “yasak” olması ile 7068 sayılı Kanunun personelin katılımını yasaklaması birbirinden ayrılmalıdır.
Toplantı genel mevzuat bakımından tamamen yasal olabilir fakat personelin özel statüsü nedeniyle toplantıya katılım disiplin yaptırımına bağlı olabilir.
Personelin toplantının niteliğini bilip bilmediği ise kusur değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Toplantıya Kısa Süre Katılmak Fiili Ortadan Kaldırır mı?
Kanunda toplantıda belirli bir süre bulunma şartı düzenlenmemiştir. Bu nedenle kısa süreli katılımın hiçbir şekilde disiplin sorumluluğu doğurmayacağı söylenemez.
Ancak kişinin toplantıya gerçekten katılma iradesinin bulunup bulunmadığı, kısa süre içerisinde neden ayrıldığı ve toplantının niteliğini fark eder etmez salonu terk edip etmediği somut olayın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Yanlışlıkla Girilen Toplantıdan Hemen Ayrılmak
Personelin toplantının niteliğini bilmeden bir mekâna girmesi ve gerçek içeriği fark ettikten sonra derhal ayrılması ile etkinliğe bilinçli biçimde katılmaya devam etmesi aynı değildir.
Bu durumda kamera görüntülerindeki giriş ve çıkış saatleri, tanıklar ve toplantının başlangıç programı önemli olabilir.
Disiplin hukukunda kişinin kast veya taksir biçimindeki kusuru 7068 sayılı Kanunun genel hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Sendika veya Dernek Faaliyetinde Organizasyon Görevi Almak
Etkinliğin düzenlenmesine katkıda bulunmak, katılımcıları organize etmek, salon hazırlamak, duyuruları yapmak veya toplantının yönetiminde görev almak basit katılımdan daha aktif bir davranış niteliğindedir.
Ancak faaliyet kanunda izin verilen bilimsel, kültürel veya teknik toplantı kapsamında bulunuyorsa yine toplantının bütün koşulları değerlendirilmelidir.
Üyesi olunan derneğin tüzük amacı dışındaki çalışmalarını düzenlemek ise kanunda ayrıca açıkça yasaklanmıştır.
Üyesi Olunan Derneğin Amaç Dışı Toplantısını Düzenlemek
Kanun yalnızca amaç dışı toplantıya katılmayı değil, bu toplantıyı düzenlemeyi de meslekten çıkarma sebebi olarak göstermektedir.
Bu nedenle personelin organizasyon komitesinde görev alması, etkinliği planlaması, yer ayarlaması veya katılımcıları organize etmesi fiilin “düzenlemek” kısmı bakımından incelenebilir.
Ancak faaliyetin gerçekten dernek tüzüğünün dışında kaldığı önce ortaya konulmalıdır.
Açık Yer Toplantısı ile Kapalı Yer Toplantısı Arasındaki Fark
Kapalı salon, konferans salonu veya benzeri mekânda gerçekleştirilen etkinlikler kapalı yer toplantısı olarak değerlendirilirken meydan, park veya açık kamusal alanda yapılan organizasyonlar açık yer toplantısı niteliğinde olabilir.
Kanun her iki toplantı türünü belirli koşullarda kapsamakla birlikte, resmî kıyafetli veya silahlı katılım bakımından özellikle açık yer toplantısı ve gösteri yürüyüşünü ayrıca zikretmektedir.
Bu nedenle toplantının nerede gerçekleştiği disiplin maddesinin hangi seçimlik hareketinin uygulanacağını etkileyebilir.
Gösteri Yürüyüşü ile Toplantı Aynı Şey midir?
Toplantı belirli bir yerde toplu bulunmayı ifade ederken gösteri yürüyüşü katılımcıların belirli güzergâhta toplu hareketini içerir.
7068 sayılı Kanun iki kavramı ayrı ayrı kullanmıştır.
Bu nedenle personelin gerçekten yürüyüşe katılıp katılmadığı görüntü ve diğer deliller üzerinden değerlendirilmelidir.
Barışçıl Gösteriye Katılım da Disiplin Cezası Doğurabilir mi?
Toplantının barışçıl olması anayasal toplantı ve gösteri hakkı bakımından önemli bir unsurdur. Bununla birlikte kolluk personeline özgü 7068 sayılı Kanun ayrıca bazı toplantı ve gösterilere katılımı disiplin yaptırımına bağlamıştır.
Dolayısıyla etkinliğin barışçıl olması tek başına 8/6-t maddesini uygulanamaz hale getirmez.
Bununla birlikte toplantı ve gösteri hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağı, fiilin gerçekten yasak kapsamına girip girmediği ve yaptırımın somut olaydaki gerekçesi yargısal denetime tabidir.
Toplantı ve Gösteri Hakkı Polis ve Jandarma İçin Tamamen Ortadan Kalkmış mıdır?
Polis ve jandarma personelinin temel haklara sahip olmadığı söylenemez. Ancak kolluk hizmetinin niteliği nedeniyle örgütlenme, sendika ve toplantı faaliyetleri hakkında özel kanuni sınırlamalar bulunmaktadır.
Dolayısıyla yapılması gereken, bir temel hakkın tamamen yok sayılması veya aksine kolluk personelinin özel statüsünü görmezden gelmek değildir.
Her somut olayda kanuni sınırlamanın uygulanma şartları ve personelin davranışının gerçekten bu sınırlama içerisinde bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.
Sendika ve Dernek Faaliyeti Soruşturmasında Savunma Nasıl Hazırlanmalıdır?
7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesine dayanan disiplin soruşturmasında savunmanın ilk aşaması, hangi seçimlik hareketin personele isnat edildiğinin belirlenmesi olmalıdır. “Sendikal ve dernek faaliyetlerinde bulundu” şeklindeki genel bir isnat meslekten çıkarma gibi ağır bir ceza bakımından yeterli açıklıkta değildir.
İsnat sendika üyeliğine dayanıyorsa ilk olarak personelin statüsü belirlenmelidir. Personel Emniyet Hizmetleri Sınıfında mı, başka hizmet sınıfında mı, Jandarma veya Sahil Güvenlikte hangi statüde görev yapmaktadır? İlgili personel bakımından 4688 sayılı Kanun gerçekten üyelik yasağı getiriyor mu? Üyelik ne zaman ve nasıl kazanılmıştır? Bu sorular cevaplandırılmadan 7068 m.8/6-t kapsamında “kanuna aykırı üyelik” sonucuna ulaşılmamalıdır.
İsnat toplantıya katılım ise toplantının düzenleyicisi, personelin derneğe üye olup olmadığı, toplantının bilimsel, kültürel veya teknik niteliği ve personelin görevli olup olmadığı belirlenmelidir. Sadece fotoğraf veya tek bir tanık ifadesine değil, mümkünse toplantı programı, video kayıtları ve görevlendirme belgelerine de bakılmalıdır.
İsnat resmî kıyafetli veya silahlı katılım ise personelin etkinlikte görevli bulunup bulunmadığı özellikle araştırılmalıdır. Kolluk görevi nedeniyle üniformalı ve silahlı biçimde toplantı alanında bulunan personel ile özel iradesiyle toplantıya katılan kişi aynı değildir.
Üyesi olunan derneğin tüzük amacı dışındaki faaliyetine katılım isnadında ise derneğin olay tarihindeki tüzüğü mutlaka incelenmelidir. Tüzük dosyaya alınmadan faaliyet ile tüzük amacı arasında sağlıklı bir karşılaştırma yapılması mümkün değildir.
Disiplin Soruşturmasında Hangi Belgeler İstenmelidir?
Somut olayın niteliğine göre sendika üyelik kayıtları, aidat bilgileri, personelin hizmet sınıfını gösteren özlük belgeleri, toplantı programı, dernek tüzüğü, etkinlik afişleri, kamera görüntüleri, sosyal medya kayıtları, görev emirleri, nöbet çizelgeleri ve tanık anlatımları önem taşıyabilir.
Özellikle sendika üyeliği isnadında personelin statüsünü gösteren belgeler, toplantıya katılım isnadında ise görevli olup olmadığını gösteren kayıtlar dosyanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.
İdare Toplantının Niteliğini Araştırmak Zorunda mıdır?
İsnat üyesi olunmayan derneğin bilimsel, kültürel veya teknik nitelik taşımayan toplantısına katılım ise, toplantının içeriğinin araştırılması disiplin fiilinin doğrudan bir unsurudur.
Etkinliğin adına bakılarak sonuç çıkarılması yeterli değildir.
Danıştayın eski disiplin düzenlemelerine ilişkin kararlarında da panel ve benzeri toplantıların gerçek niteliği uyuşmazlığın önemli noktalarından biri olmuştur.
Toplantının Konuşma Kayıtlarının Dosyaya Alınması Önemli midir?
Toplantının bilimsel, kültürel veya teknik niteliği tartışmalıysa konuşma kayıtları, video görüntüleri veya sunum belgeleri önemli hale gelebilir.
İdarenin toplantıda kullanılan tek bir ifadeyi bütün etkinliğin niteliğiymiş gibi kabul etmesi yerine toplantının genel amacı ve programını değerlendirmesi daha sağlıklı olacaktır.
Dernek Tüzüğü Dosyaya Getirilmeden Ceza Verilmişse Ne Olur?
Disiplin cezası üyesi olunan derneğin tüzük amacı dışındaki faaliyetine katılmaya dayanıyorsa, tüzük incelenmeden bu unsurun nasıl ortaya konulduğu ciddi şekilde tartışmalı hale gelir.
İptal davasında eksik inceleme ve işlemin sebep unsurunun yeterince ortaya konulmaması yönünden değerlendirme yapılabilir.
Görev Emri Araştırılmadan Toplantıya Katılım Cezası Verilebilir mi?
Kanunun “görevli olmaksızın” unsuruna açıkça yer verdiği durumlarda personelin olay tarihinde görevlendirilip görevlendirilmediğinin araştırılması gerekir.
Özellikle polis ve jandarma personelinin toplantı ve gösterilerde güvenlik görevi yapması mesleğin olağan bir parçasıdır.
Bu nedenle etkinlik alanında bulunmanın özel katılım mı yoksa görev gereği mi olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır.
Disiplin Kurulu Kararı Gerekçeli Olmalı mıdır?
Meslekten çıkarma cezası verilmesi halinde kararın yalnızca 8/6-t hükmünü tekrar etmesi yeterli değildir. Hangi seçimlik hareketin gerçekleştiği ve bu sonuca hangi delillerle varıldığı gerekçede açıklanmalıdır.
Örneğin “sendika toplantısına katıldığı anlaşılmıştır” denilmişse toplantının niteliği ve görev durumu; “kanuna aykırı sendikaya üyedir” denilmişse personelin statüsü ve üyeliğin neden kanuna aykırı olduğu belirtilmelidir.
Sendika ve Dernek Faaliyetinde Savunma Hakkı
7068 sayılı Kanun kapsamında savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Personele savunma hazırlaması için yedi günden az süre tanınamaz.
Hakkında meslekten çıkarma cezası istenen personel soruşturma evrakını inceleyebilir, tanık dinletebilir ve disiplin kurulu önünde kendisi veya vekili aracılığıyla sözlü ya da yazılı savunma yapabilir.
Özellikle video, fotoğraf veya sendika kayıtlarına dayalı dosyalarda savunmadan önce delillerin tamamının görülmesi önemlidir.
Sendika Üyeliği Disiplin Cezasında Zamanaşımı
Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller bakımından, disiplin amirinin fiili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir. Bunun yanında fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmemesi halinde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğraması gündeme gelir.
Sendika üyeliği gibi belirli süre devam eden durumlarda fiilin hangi tarihte gerçekleştiği ve üyelik ilişkisinin zamanaşımı bakımından nasıl değerlendirileceği somut dosya üzerinden ayrıca incelenmelidir.
Toplantıya katılım gibi belirli tarihte gerçekleşen davranışlarda ise olay tarihi daha kolay belirlenebilir.
Bir Alt Ceza Uygulanabilir mi?
7068 sayılı Kanunun genel hükümleri gereğince geçmiş hizmetleri olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi değerlendirme puanına sahip personel bakımından şartlarının bulunması halinde bir derece hafif ceza uygulanması değerlendirilebilir.
Ancak savunmanın öncelikle fiilin gerçekten oluşup oluşmadığı üzerinde kurulması gerekir.
Personelin sendika üyeliği kanunen yasak değilse, katıldığı toplantı bilimsel nitelikteyse, toplantıda görevli olarak bulunmuşsa veya üyesi olduğu derneğin faaliyeti tüzük amacı içerisinde kalıyorsa mesele yalnızca bir alt ceza değildir; 8/6-t kapsamındaki disiplin fiilinin kendisi oluşmamış olabilir.
Sendika ve Dernek Faaliyeti Nedeniyle Meslekten Çıkarma Cezasına Dava Açılabilir mi?
Kesinleşen meslekten çıkarma cezasına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
İptal davasında personelin sendikaya üyeliğinin gerçekten kanuna aykırı olup olmadığı, toplantının niteliği, personelin görevli bulunup bulunmadığı, toplantıya gerçekten katılıp katılmadığı, resmî kıyafet veya silah unsuru ile dernek tüzüğündeki amaçlar ayrıntılı biçimde denetlenebilir.
Ayrıca savunma hakkı, yetki, zamanaşımı ve disiplin kurulu kararının yeterli gerekçe içerip içermediği de idari yargının denetim alanındadır.
Yürütmenin Durdurulması İstenebilir mi?
Meslekten çıkarma işlemine karşı açılan iptal davasında kanuni şartların bulunması halinde yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
Özellikle personelin statüsü gereği sendika üyeliğinin aslında yasak olmadığı, toplantıda görevli bulunduğu veya toplantının kanunda istisna edilen bilimsel, kültürel ya da teknik nitelikte olduğu açık biçimde ortaya konulabiliyorsa işlemin hukuka aykırılığı yönündeki iddialar önem kazanabilir.
Polis Sendika ve Dernek Faaliyetleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Polis Sendikaya Üye Olabilir mi?
Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupları bakımından 4688 sayılı Kanunun 15. maddesinde sendikaya üye olma ve sendika kurma yasağı bulunmaktadır. Dolayısıyla polis memuru, komiser ve diğer Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin kanuna aykırı şekilde kamu görevlileri sendikasına üye olması 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesi kapsamında meslekten çıkarma cezasını gündeme getirebilir. Bununla birlikte Emniyet Genel Müdürlüğünde çalışan her personelin yalnızca kurum nedeniyle aynı sendika yasağına tabi olduğu söylenemez. Personelin hangi hizmet sınıfında görev yaptığı ve 4688 sayılı Kanunun üyelik yasağının kendisini kapsayıp kapsamadığı ayrıca belirlenmelidir.
Jandarma Sendikaya Üye Olabilir mi?
4688 sayılı Kanunda Jandarma Genel Komutanlığında görevli subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlerin sendika üyesi olamayacakları ve sendika kuramayacakları açıkça düzenlenmiştir. Bu statülerdeki personelin sendikaya üyeliği 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesindeki kanuna aykırı üyelik fiilini gündeme getirebilir. Jandarma bünyesinde farklı statüde çalışan sivil memurlar bakımından ise yalnızca kurum adı üzerinden sonuç çıkarılmamalı, personelin hukuki statüsü ve 4688 sayılı Kanun hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Emniyet Müdürlüğünde Çalışan Memur Sendikaya Üye Olabilir mi?
Bu sorunun cevabı memurun hizmet sınıfına göre değişebilir. Anayasa Mahkemesi, 4688 sayılı Kanunda Emniyet Hizmetleri Sınıfı bakımından öngörülen yasağı iptal etmemiş; buna karşılık emniyet teşkilatında çalışan diğer hizmet sınıflarının tamamını sendika yasağına tabi tutan düzenlemeyi iptal etmiştir. Bu nedenle örneğin farklı hizmet sınıfındaki personelin sendika üyeliği yalnızca Emniyet Genel Müdürlüğünde çalıştığı gerekçesiyle kanuna aykırı kabul edilmemelidir.
Polis Sendika Kurarsa Ne Olur?
Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensuplarının 4688 sayılı Kanuna göre sendika kurması ve bu Kanuna göre kurulan sendikalara üye olması yasaktır. Bu nedenle sendikanın kurucu üyeleri arasında yer almak disiplin hukuku bakımından ciddi sonuç doğurabilir. Ancak kuruluş süreci, sendikanın hukuki statüsü ve personelin gerçekten kurucu olup olmadığı somut kayıtlarla belirlenmelidir.
Sendika Üyeliği Meslekten Çıkarma Sebebi midir?
7068 sayılı Kanun her sendika üyeliğini değil, kanuna aykırı sendika üyeliğini meslekten çıkarma sebebi olarak düzenlemektedir. Bu nedenle üyelikten önce personelin statüsü incelenmelidir. Kanunun sendikaya üye olmasına izin verdiği bir personelin üyeliği yalnızca 7068 sayılı Kanuna tabi olduğu gerekçesiyle meslekten çıkarma sebebi sayılamaz.
Sendika Üyeliğinden Hemen Ayrılan Polis Yine Ceza Alır mı?
Kanuna aykırı üyelik daha önce gerçekleşmişse sonradan üyelikten çekilmek fiili kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir. Bununla birlikte üyeliğin nasıl gerçekleştiği, ne kadar sürdüğü ve personelin üyeliğin hukuka aykırılığını öğrendiğinde nasıl hareket ettiği dosyanın bütününde değerlendirilebilir. Meslekten çıkarma işleminin kurulabilmesi için öncelikle gerçek ve hukuken geçerli bir üyeliğin bulunduğu ortaya konulmalıdır.
Polis Sendika Toplantısına Katılabilir mi?
Sendika toplantısının niteliğine göre değerlendirme yapılmalıdır. 7068 sayılı Kanun, sendikaların bilimsel, kültürel ve teknik nitelik taşımayan açık veya kapalı yer toplantıları ile gösteri yürüyüşlerine görevli olmaksızın katılımı disiplin yaptırımına bağlamıştır. Bilimsel veya teknik bir eğitim ile sendikal eylem toplantısı aynı değildir. Ayrıca personelin toplantıda güvenlik görevi nedeniyle bulunması halinde özel katılım söz konusu değildir.
Polis Sendikanın Bilimsel Konferansına Katılabilir mi?
Kanunun lafzında bilimsel, kültürel ve teknik nitelikteki toplantılar özellikle yasak kapsamındaki toplantılardan ayrılmıştır. Dolayısıyla gerçekten bilimsel nitelikte bulunan konferans, kanunda belirtilen diğer yasak unsurları bulunmadıkça farklı değerlendirilir. Etkinliğin yalnızca “konferans” adı taşıması yeterli değildir; gerçek içerik, konuşmacılar ve program incelenmelidir.
Polis Dernek Toplantısına Katılabilir mi?
Personelin derneğin üyesi olup olmadığı ve toplantının niteliği önemlidir. Üyesi bulunmadığı derneğin bilimsel, kültürel veya teknik nitelik taşımayan toplantısına görevli olmaksızın katılmak 8/6-t kapsamında meslekten çıkarma cezasını gündeme getirebilir. Personel derneğin üyesiyse ayrıca dernek üyeliğinin 8/6-ff kapsamında hukuka uygun olup olmadığı ve toplantının dernek tüzüğü amacı içerisinde bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Polis Derneğe Üye Olabilir mi?
7068 sayılı Kanunun 8/6-ff maddesinde dernek kurmak veya spor dernekleri dışındaki derneklere üye olmak ayrıca meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle dernek üyeliği sadece 8/6-t maddesi üzerinden değerlendirilmemelidir. Spor dernekleri üyelik bakımından açık istisna olarak belirtilmiş olmakla birlikte, bu derneklerin tüzük amacı dışındaki faaliyetlerine katılım 8/6-t bakımından ayrıca sorun oluşturabilir.
Polis Spor Derneğine Üye Olabilir mi?
7068 sayılı Kanunun 8/6-ff maddesi spor derneklerini üyelik yasağının dışında bırakmaktadır. Ancak üyeliğin serbest olması derneğin tüzüğü dışında kalan bütün faaliyetlerine katılmanın serbest olduğu anlamına gelmez. 8/6-t, personelin üyesi bulunduğu derneğin tüzük amacı dışındaki çalışmalarına, toplantılarına veya gösterilerine katılımını ayrıca düzenlemektedir.
Polis Dernek Kurabilir mi?
7068 sayılı Kanunun 8/6-ff maddesinde “dernek kurmak” doğrudan meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında yer almaktadır. Dolayısıyla mevcut bir spor derneğine üye olma istisnası ile dernek kurucusu olma davranışı aynı değerlendirilmemelidir. Somut olayda personelin gerçekten kurucu olup olmadığı ve kuruluş kayıtları incelenmelidir.
Polis Gösteri Yürüyüşüne Katılabilir mi?
7068 sayılı Kanun sendika veya üyesi bulunulmayan dernek tarafından gerçekleştirilen belirli gösteri yürüyüşlerine görevli olmaksızın katılımı disiplin yaptırımına bağlamaktadır. Ayrıca açık yer toplantı ve gösteri yürüyüşlerine resmî kıyafetli veya silahlı olarak katılma ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle etkinliğin organizatörü, personelin üyelik durumu, görevli olup olmadığı, kıyafeti ve silah taşıyıp taşımadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Polis Sivil Kıyafetle Gösteri Yürüyüşüne Katılırsa Ne Olur?
Sivil kıyafetli olmak her durumda disiplin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Özellikle sendikanın veya personelin üyesi olmadığı derneğin kanunda belirtilen nitelikteki gösterisine görevli olmaksızın katılım ayrı bir seçimlik hareket olabilir. Buna karşılık resmî kıyafet veya silah unsuru bulunmadığından bu seçimlik hareket yönünden farklı değerlendirme yapılır. Etkinliğin niteliği ve personelin organizatör kuruluşla ilişkisi belirlenmelidir.
Polis Resmi Kıyafetle Gösteriye Katılırsa Meslekten Çıkarılır mı?
Açık yer toplantısı veya gösteri yürüyüşüne resmî kıyafetli olarak özel katılım 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesinde açık biçimde meslekten çıkarma yaptırımına bağlanmıştır. Ancak personel toplantı veya yürüyüş alanında güvenlik görevi yapıyorsa sırf üniformalı biçimde görüntülenmesi etkinliğe katıldığı anlamına gelmez. Görevlendirme belgelerinin incelenmesi bu nedenle zorunludur.
Sivil Kıyafetli Ama Silahlı Polis Gösteriye Katılırsa Ne Olur?
Kanun “resmî kıyafetli veya silahlı” ifadesini kullandığı için iki şartın birlikte bulunması gerekmez. Personel sivil kıyafetli olsa dahi silahlı biçimde açık yer toplantısı veya gösteri yürüyüşüne özel olarak katılıyorsa hüküm gündeme gelebilir. Bununla birlikte görevli sivil polisin görev gereği alanda bulunması farklıdır.
Görev Silahıyla Dernek Etkinliğine Gitmek Meslekten Çıkarma Sebebi midir?
Etkinliğin açık yer toplantısı veya gösteri yürüyüşü niteliği ve personelin özel katılımcı mı yoksa görevli mi olduğu belirlenmelidir. Açık yer toplantısına özel olarak silahlı katılım Kanunda ayrıca yasaklanmıştır. Kolluk görevi nedeniyle hizmet silahıyla alanda bulunmak ise aynı anlamı taşımaz.
Mitingde Görevli Polis Sendika veya Dernek Faaliyetine Katılmış Sayılır mı?
Görevli polis toplantının katılımcısı değil, güvenliği sağlayan kamu görevlisidir. Kanunda toplantıya katılmaya ilişkin bazı seçimlik hareketlerde özellikle “görevli olmaksızın” şartının kullanılması bu ayrımı güçlendirmektedir. Görev emri ve çalışma kayıtları personelin etkinlikte bulunma sebebini açık biçimde ortaya koyabilir.
Polis Bir Derneğin Paneline Gidebilir mi?
Panelin gerçek içeriği önemlidir. Bilimsel, kültürel veya teknik nitelikte bir panel ile farklı amaçta düzenlenen toplantı aynı değildir. Personelin derneğe üye olup olmadığı, etkinliğin gerçek amacı ve personelin görevli bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir. “Panel” sözcüğü tek başına etkinliği kanuni istisna içerisine sokmaz.
Derneğin Anayasa Konulu Paneline Katılmak Disiplin Suçu mudur?
Toplantının başlığı tek başına belirleyici değildir. “Anayasa” başlıklı bir panel bilimsel veya hukuki nitelikte olabileceği gibi gerçek içeriği tamamen farklı olabilir. Danıştayın eski Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü dönemine ilişkin bir kararında da “Anayasa” konulu toplantının konuşmacıları, afişleri ve gerçek içeriği üzerinden bilimsel ve kültürel nitelikte bulunup bulunmadığı tartışılmıştır. Bu nedenle disiplin soruşturmasında etkinliğin içeriğinin somut delillerle ortaya konulması gerekir.
Toplantının İçeriği Sonradan Değişirse Polis Hemen Ayrılmalı mı?
Personelin bilimsel veya kültürel olduğunu düşündüğü etkinliğin sonradan farklı bir faaliyete dönüştüğü olaylarda kişinin bunu fark ettikten sonraki davranışı önem kazanabilir. Toplantının niteliği açık biçimde değişmesine rağmen uzun süre bilinçli şekilde katılımın devam ettirilmesi ile içerik fark edilir edilmez etkinlikten ayrılmak aynı değildir. Giriş ve çıkış saatleri ve toplantı programı bu nedenle önemli olabilir.
Polis Dernek Lokalinde Oturursa Meslekten Çıkarılır mı?
Dernek lokalinde bulunmak tek başına 8/6-t kapsamındaki toplantıya katılımı göstermez. Orada herhangi bir etkinlik bulunup bulunmadığı, personelin ne amaçla geldiği ve bir toplantıya iştirak edip etmediği araştırılmalıdır. Disiplin yaptırımı yalnızca mekâna değil, kanunda tanımlanan somut davranışa dayanmalıdır.
Sendika Yöneticisiyle Çay İçmek Disiplin Suçu mudur?
Bir sendika yöneticisiyle kişisel veya mesleki nedenle görüşmek, hukuki anlamda sendika üyeliği veya sendika toplantısına katılmak değildir. Görüşmenin sendikal organizasyonun parçası olduğuna ilişkin başka deliller bulunmadıkça sırf görüşülen kişinin sendikacı olmasından hareketle 8/6-t uygulanmamalıdır.
Sendikayı Sosyal Medyada Takip Etmek Sendika Üyeliği Sayılır mı?
Sosyal medya hesabını takip etmek hukuken sendika üyeliği değildir. Sendika üyeliği mevzuatta öngörülen usulle kazanılır. Bu nedenle sosyal medya takibi üzerinden “kanuna aykırı üyelik” sonucu çıkarılamaz. Paylaşımların içeriği başka disiplin hükümleri bakımından ayrıca değerlendirilebilir.
Sendikanın Paylaşımını Beğenmek Meslekten Çıkarma Sebebi midir?
Bir paylaşımın beğenilmesi tek başına sendika üyeliği veya toplantıya katılım anlamına gelmez. 8/6-t maddesindeki seçimlik hareketlerin unsurları somut biçimde bulunmalıdır. Sosyal medya davranışının başka bir disiplin hükmüne girip girmediği ise içeriğe göre ayrıca değerlendirilir.
Polis Sendikanın Genel Kuruluna Katılırsa Ne Olur?
Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensubunun hukuken üye olamayacağı bir sendikanın genel kurulunda üye sıfatıyla bulunması ciddi disiplin sorunu doğurabilir. Güncel 7068 sayılı Kanun, eski disiplin mevzuatından farklı olarak kanuna aykırı sendika üyeliğini de açık biçimde meslekten çıkarma sebebi saymaktadır. Bu nedenle üyelik, genel kurul katılımı ve etkinliğin niteliği ayrı ayrı incelenmelidir.
Sendika Üyeliğini Bilmeden Yapılan İşlem Ceza Doğurur mu?
Üyeliğin kişinin bilgisi ve iradesi dışında tesis edildiği ileri sürülüyorsa bu iddia araştırılmalıdır. Üyelik başvurusu, imza, elektronik başvuru kayıtları ve aidat ödemeleri bu konuda önemlidir. Kişi tarafından hiç yapılmamış bir üyelik başvurusunun yalnızca sendika kayıtlarında görülmesi, aidiyet tartışması varsa tek başına yeterli kabul edilmemelidir.
Sahte İmzayla Sendika Üyesi Yapıldığını İleri Süren Personelin Durumu
Personel üyelik formundaki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürüyorsa imza aidiyeti disiplin fiilinin temelini doğrudan etkiler. Gerektiğinde belge aslı ve teknik inceleme yapılmalıdır. Kişinin iradesi dışında oluşturulmuş üyeliğin “kanuna aykırı olarak sendikaya üye olmak” fiili bakımından kendisine nasıl isnat edileceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Toplantıya Katılım İçin Fotoğraf Yeterli midir?
Fotoğraf önemli bir delil olabilir ancak kişinin etkinlikte bulunma sebebini her zaman açıklamaz. Özellikle kolluk personelinin toplantı alanlarında görev yapması olağan olduğundan görevlendirme kayıtları araştırılmalıdır. Fotoğrafın personelin kalabalıkla birlikte etkinliğe iştirak ettiğini açıkça göstermesi halinde delil gücü artar.
Toplantıda Beş Dakika Bulunmak Ceza İçin Yeterli midir?
Kanunda asgari süre belirtilmemiştir. Ancak beş dakikalık bulunmanın gerçek katılım mı, tesadüfî bulunma mı veya toplantının niteliğini fark edip ayrılma mı olduğu somut olay üzerinden değerlendirilmelidir. Süre tek başına belirleyici olmasa da kişinin iradesini anlamaya yarayan unsurlardan biridir.
Polis Toplantıya Arkadaşını Almak İçin Gittiyse Ne Olur?
Personel toplantı alanına yalnızca başka bir kişiyi almak amacıyla kısa süreli gitmiş olabilir. Bu durumda etkinliğe katılma iradesinin bulunup bulunmadığı kamera kayıtları ve diğer olgular üzerinden değerlendirilmelidir. Salt fiziksel bulunma ile toplantıya iştirak arasında ayrım yapılmalıdır.
Dernek Toplantısının Bilimsel Olduğunu Kim Belirler?
Disiplin makamı toplantının programı, konuşmacıları, içerik kayıtları ve etkinliğin gerçek amacını değerlendirerek bu konuda tespit yapabilir. Ancak karar yargısal denetime tabidir. Toplantının adının “bilimsel panel” olması tek başına yeterli olmadığı gibi, siyasi veya toplumsal bir konuyu tartışması da kendiliğinden bilimsel niteliğini ortadan kaldırmayabilir. İçeriğin bütün halinde değerlendirilmesi gerekir.
Sendika ve Dernek Faaliyetlerinde İfade ve Örgütlenme Özgürlüğü Dikkate Alınır mı?
Sendika hakkı, dernek kurma özgürlüğü ve toplantı hakkı anayasal koruma altındadır. Bununla birlikte kolluk personeli bakımından görevin niteliğinden kaynaklanan özel kanuni sınırlamalar bulunmaktadır. Disiplin yaptırımının yargısal denetiminde kanuni sınırlamanın somut olaya doğru uygulanıp uygulanmadığı, kişinin gerçekten yasak fiili gerçekleştirip gerçekleştirmediği ve işlemin yeterli gerekçeye dayanıp dayanmadığı incelenebilir.
Anayasa Mahkemesi Polislerin Sendika Yasağını Anayasaya Uygun Buldu mu?
Anayasa Mahkemesi 2014 yılında verdiği kararda Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensuplarının sendika kurmasını ve sendikaya üye olmasını yasaklayan düzenlemeye yönelik iptal istemini reddetmiştir. Buna karşılık Emniyet teşkilatında çalışan diğer hizmet sınıflarının tümünü kapsayan sendika yasağını iptal etmiştir. Bu nedenle günümüzde personelin hizmet sınıfı belirlenmeden genel bir sendika yasağı sonucu çıkarılmamalıdır.
Sendika ve Dernek Faaliyeti Nedeniyle Ceza Davası Açılması Gerekir mi?
7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesinin uygulanması için ayrıca ceza davası açılması veya ceza mahkûmiyeti bulunması şart değildir. Disiplin fiili kendi unsurları üzerinden değerlendirilir. Etkinliğin ayrıca suç oluşturması durumunda adli süreç bağımsız olarak yürütülebilir.
Sendika ve Dernek Faaliyeti Nedeniyle Meslekten Çıkarma Cezası İptal Edilebilir mi?
Personelin sendika üyeliğinin aslında kanunen yasak olmaması, toplantının bilimsel, kültürel veya teknik nitelikte bulunması, toplantıda görevli olarak yer alınması, etkinliğe gerçek katılımın ispatlanamaması, üyesi olunan derneğin faaliyetinin tüzük amacı içerisinde kalması veya resmî kıyafet ve silah unsurlarının gerçekleşmemesi halinde disiplin işleminin hukuka uygunluğu tartışmalı hale gelebilir.
Bunun yanında savunma hakkının kısıtlanması, toplantının niteliğinin araştırılmaması, dernek tüzüğünün dosyaya getirtilmemesi, zamanaşımı ve yetki sorunları da idari yargıda değerlendirilebilir.
Sendika Üyeliği Nedeniyle Meslekten Çıkarma Cezasına Karşı Dava Açılabilir mi?
Kesinleşen meslekten çıkarma cezasına karşı idari yargıda iptal davası açılabilir. Dava dilekçesinde yalnızca örgütlenme özgürlüğüne genel şekilde dayanmak yerine personelin sendika üyeliğinin neden kanuna aykırı olmadığı veya 8/6-t maddesindeki diğer unsurların neden oluşmadığı somut biçimde ortaya konulmalıdır.
Özellikle hizmet sınıfı, üyelik tarihi, sendikanın hukuki statüsü ve 4688 sayılı Kanunun personele uygulanabilir hükümleri dava bakımından önem taşır.
Dernek Toplantısına Katılma Nedeniyle Meslekten Çıkarma Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
Disiplin cezasına karşı açılan iptal davasında toplantının düzenleyicisi, bilimsel-kültürel-teknik niteliği, personelin dernek üyeliği, görev durumu ve gerçek katılımı ayrı ayrı tartışılmalıdır. Eğer üyesi olunan derneğin amaç dışı faaliyeti isnat edilmişse dernek tüzüğünün ilgili hükümleri de değerlendirilmelidir.
Yalnızca etkinlikte çekilmiş bir fotoğrafın bulunması halinde bu fotoğrafın katılım iradesini ve toplantının niteliğini kanıtlayıp kanıtlamadığı üzerinde durulabilir.
Meslekten Çıkarma Soruşturmasında Avukatla Savunma Yapılabilir mi?
Hakkında meslekten çıkarma cezası istenen personel soruşturma evrakını inceleyebilir, tanık dinletebilir ve disiplin kurulunda kendisi veya vekili aracılığıyla sözlü veya yazılı savunma yapabilir. Sendika ve dernek faaliyetleri hakkındaki dosyalarda özellikle görüntülerin tamamının, üyelik kayıtlarının, görev belgelerinin, etkinlik programlarının ve dernek tüzüğünün incelenmesi savunmanın doğru kurulması bakımından önemlidir.
Sonuç
Polis sendikaya üye olabilir mi sorusu 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesi bakımından tek bir cümleyle bütün personel için cevaplandırılabilecek bir soru değildir. Çünkü kanun, herhangi bir sendika üyeliğini değil, “kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmayı” meslekten çıkarma cezasına bağlamaktadır. Bu nedenle disiplin soruşturmasında ilk olarak personelin hukuki statüsü ve sendika üyeliğinin gerçekten yasak olup olmadığı belirlenmelidir.
4688 sayılı Kanun kapsamında Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensuplarının sendikaya üye olması ve sendika kurması yasaktır. Jandarma ve Sahil Güvenlik bakımından da Kanunda tek tek sayılan subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli personel grupları sendika üyeliği yasağı kapsamındadır. Buna karşılık yalnızca 7068 sayılı Kanuna tabi olmaktan hareketle bütün personelin sendikaya üye olamayacağı sonucuna ulaşılamaz. Özellikle Emniyet teşkilatındaki diğer hizmet sınıfları ile Jandarma ve Sahil Güvenlikteki farklı statüdeki sivil memurlar bakımından güncel 4688 sayılı Kanun ayrıca incelenmelidir.
7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesi sendika üyeliğinden çok daha geniş bir alanı düzenlemektedir. Sendikaların veya personelin üyesi olmadığı derneklerin bilimsel, kültürel ve teknik nitelik taşımayan toplantılarına ve gösteri yürüyüşlerine görevli olmaksızın katılım; açık yer toplantı ve gösteri yürüyüşlerine resmî kıyafetli veya silahlı katılım ile üyesi olunan derneğin tüzük amacı dışındaki faaliyetlerine katılma da meslekten çıkarma yaptırımına konu olabilmektedir.
Bu nedenle toplantıya katılımın gerçekliği büyük önem taşır. Etkinlik alanında fiziksel olarak bulunmak her zaman katılım anlamına gelmez. Polis ve jandarma personeli toplantı, miting ve gösterilerde kamu düzenini sağlamak amacıyla görev yapabilir. Görevli olarak bulunan personelin etkinliğe özel olarak katılan kişiyle aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir. Görev emri, nöbet çizelgesi ve diğer kayıtlar bu ayrımı ortaya koyabilir.
Üyesi olunmayan bir derneğin toplantısına katılımda ise toplantının niteliği özellikle belirlenmelidir. Kanun, bilimsel, kültürel ve teknik nitelikteki toplantılarla diğer toplantılar arasında açık bir ayrım yapmaktadır. Dolayısıyla sadece toplantıya “panel” veya “konferans” adı verilmesi yeterli olmadığı gibi, toplumsal bir konunun ele alınması da toplantının bilimsel niteliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Etkinlik programı, konuşmacılar ve gerçek içerik birlikte değerlendirilmelidir.
Dernek faaliyetleri konusunda ayrıca 7068 sayılı Kanunun 8/6-ff maddesi gözden kaçırılmamalıdır. Bu bent dernek kurmayı ve spor dernekleri dışındaki derneklere üye olmayı ayrıca meslekten çıkarma sebebi olarak düzenlemektedir. Spor derneği üyeliğinin mümkün olması ise personelin derneğin her türlü faaliyetine sınırsız şekilde katılabileceği anlamına gelmez. Üyesi olunan derneğin tüzük amacı dışındaki çalışma veya toplantılarına katılım 8/6-t kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle 7068 sayılı Kanunun 8/6-t maddesine dayanan bir disiplin soruşturmasında temel sorular; personelin statüsü itibarıyla sendikaya üye olması gerçekten kanunen yasak mıdır, hukuken geçerli bir sendika üyeliği bulunmakta mıdır, katıldığı ileri sürülen toplantıyı kim düzenlemiştir, personel düzenleyen derneğin üyesi midir, toplantı bilimsel, kültürel veya teknik nitelikte midir, personel etkinlikte görevli midir yoksa özel olarak mı katılmıştır, açık yer toplantısına resmî kıyafetli veya silahlı mı katılmıştır ve üyesi bulunduğu dernek söz konusuysa faaliyet gerçekten tüzük amacı dışında mıdır? şeklinde kurulmalıdır.
Bu soruların tamamı somut ve hukuken denetlenebilir delillerle cevaplandırılmadan yalnızca personelin bir toplantı salonunda görülmesi, sendika yöneticisiyle görüşmesi, bir etkinlik fotoğrafında yer alması veya sendikanın sosyal medya hesabını takip etmesi üzerinden meslekten çıkarma sonucuna ulaşılması; disiplin hukukundaki tipiklik, sübut, bireysel sorumluluk ve gerekçeli karar ilkeleri bakımından idari yargı denetimine konu olabilecektir.